Całodobowe badanie ciśnienia tętniczego, znane również jako holter ciśnieniowy lub ABPM (ang. Ambulatory Blood Pressure Monitoring), to jedna z najdokładniejszych metod diagnostycznych stosowanych w kardiologii. Pozwala na ocenę wartości ciśnienia tętniczego w różnych sytuacjach dnia codziennego, co pomaga w rozpoznaniu nadciśnienia, kontroli leczenia oraz wykrywaniu innych zaburzeń ciśnienia. W jakich sytuacjach należy wykonać to badanie?

Kiedy lekarz może zalecić całodobowy pomiar ciśnienia?

Holter ciśnieniowy jest szczególnie polecany w przypadku:

• podejrzenia nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób z nieprawidłowymi wartościami ciśnienia w pojedynczych pomiarach,
• oceny skuteczności leczenia nadciśnienia i dostosowania dawek leków,
• diagnostyki tzw. „nadciśnienia białego fartucha”, czyli sytuacji, w której pacjent ma podwyższone ciśnienie wyłącznie podczas wizyt lekarskich,
• wykrywania nadciśnienia maskowanego, kiedy ciśnienie w gabinecie lekarskim jest prawidłowe, ale w codziennym życiu – podwyższone,
• analizowania wahań ciśnienia tętniczego w nocy i oceny zaburzeń rytmu dobowego ciśnienia,
• monitorowania ciśnienia u osób z zawrotami głowy, omdleniami lub przewlekłym zmęczeniem,
• diagnostyki nadciśnienia opornego na leczenie, które nie reaguje na standardową terapię,
• oceny ciśnienia tętniczego u kobiet w ciąży, zwłaszcza przy podejrzeniu nadciśnienia indukowanego ciążą.

Na czym polega całodobowe badanie ciśnienia?

Holter ciśnieniowy to niewielkie urządzenie składające się z mankietu zakładanego na ramię oraz rejestratora przypinanego do paska. Aparat dokonuje automatycznych pomiarów ciśnienia w regularnych odstępach czasu – najczęściej co 15–30 minut w ciągu dnia oraz co 30–60 minut w nocy. Wyniki zapisywane są w pamięci urządzenia, a następnie analizowane przez lekarza.

Dzięki temu badanie dostarcza pełniejszego obrazu pracy układu krążenia niż pojedyncze pomiary wykonywane w gabinecie lekarskim. Umożliwia również ocenę, jak na ciśnienie wpływa codzienna aktywność, stres, dieta czy stosowane leki.

Jak przygotować się do badania?

Przygotowanie do całodobowego monitorowania ciśnienia nie jest skomplikowane, ale warto pamiętać o kilku zasadach:

• w dniu badania należy przyjąć wszystkie zalecone przez lekarza leki,
• warto założyć luźne ubranie, aby ułatwić założenie i noszenie mankietu,
• podczas badania należy unikać gwałtownych ruchów ręką, na której znajduje się mankiet,
• w trakcie pomiaru ciśnienia ramię powinno być swobodnie opuszczone wzdłuż ciała,
• należy unikać rozmów w czasie pomiaru, ponieważ może to wpłynąć na jego wynik.

Ponadto pacjent otrzymuje specjalny dzienniczek, w którym powinien notować godziny odpoczynku, aktywności fizycznej, przyjmowania leków oraz wszelkie dolegliwości, jakie odczuwał podczas badania. Te informacje pomagają lekarzowi w interpretacji wyników.

Czy badanie jest uciążliwe?

Większość pacjentów dobrze toleruje całodobowy pomiar ciśnienia, choć noszenie aparatu może wiązać się z pewnym dyskomfortem, szczególnie w nocy. Niektóre osoby odczuwają ucisk mankietu jako nieprzyjemny, a częste pomiary mogą powodować trudności ze snem. Mimo to, korzyści wynikające z badania znacznie przewyższają ewentualne niedogodności.

Co można wykryć dzięki badaniu?

Całodobowy pomiar ciśnienia tętniczego pozwala na wykrycie wielu istotnych nieprawidłowości, w tym:

• nadciśnienia tętniczego i jego różnych postaci (np. nadciśnienia maskowanego, nadciśnienia nocnego),
• niedociśnienia i jego przyczyn (np. związanego z zaburzeniami autonomicznego układu nerwowego),
• nieprawidłowości w dobowym rytmie ciśnienia tętniczego,
• nieefektywności stosowanego leczenia nadciśnienia.

Wczesne wykrycie tych zaburzeń umożliwia wdrożenie skutecznego leczenia i uniknięcie poważnych powikłań, takich jak zawał serca, udar mózgu czy niewydolność nerek.

Po zakończeniu badania dane są analizowane przez lekarza, a wyniki dostępne są zazwyczaj po kilku dniach. Jeśli analiza wykazuje nieprawidłowości, lekarz może zalecić dodatkowe badania, zmianę stylu życia lub modyfikację leczenia farmakologicznego. Warto pamiętać, że nie każde odchylenie od normy oznacza chorobę – interpretacja wyników powinna uwzględniać indywidualne cechy pacjenta.

Całodobowe badanie ciśnienia tętniczego to niezwykle wartościowe narzędzie diagnostyczne, które pozwala na dokładniejszą ocenę pracy układu krążenia niż pojedyncze pomiary w gabinecie lekarskim. Jest szczególnie przydatne w diagnostyce nadciśnienia, monitorowaniu skuteczności leczenia oraz wykrywaniu nieprawidłowości w rytmie dobowym ciśnienia. Warto wykonać je w sytuacjach, gdy standardowe pomiary nie dają jednoznacznych wyników lub gdy istnieje podejrzenie, że ciśnienie zmienia się w zależności od warunków dnia codziennego. Jeśli masz wątpliwości co do stanu swojego ciśnienia, skonsultuj się z lekarzem.